«Сабантуй» ярышлары: «Бу кадәр бала белән нишләп бетәрбез?» /фото, видео/

Сабантуйда пәһлеван батырлар мәйданга чыгар алдыннан һәрвакыт яшь малай-шалайны көрәштерәләр. 5-6 яшьлек балаларның сөлге тотып көрәшүләрен карарга, аларны үсендереп көч биреп торырга шактый халык җыела. Һәр авыл Сабантуенда шулайдыр, шәт.

Кыш уртасында шундый Сабантуй рухын Алабуга шәһәрендә тоерга мөмкин иде. Шушы көннәрдә анда көрәш буенча яшүсмерләр арасында Татарстан беренчелеге узды. Традициягә тугры калып, быел да әлеге ярышлар «Сабантуй» журналы белән бергәлектә оештырылган иде. Заманында «Яшь ленинчы» газетасы призларына дип үткәрелсә, соңгы елларда газета «Сабантуй» журналына үзгәртелсә дә, ярышларның асылы шул килеш калды.

Шулай да яшь категорияләрендә беркадәр яңалык кертелгән икән. Быелгы ярышларда ике яшь категориясендә көрәштеләр. Шартлыча аларны кечкенә үсмерләр (2004-2005 елда туган) һәм зур үсмерләр (2002-2003 елгылар) дип атарга мөмкин. «Март аенда Казанда үсмерләр арасында Россия беренчелеге уза. Анда әлеге ике яшь категориясенә өстәп тагын 2000-2001 елгы үсмерләр бил алышачак. Татарстан командасы өчен чыгыш ясаучы егетләребез «Сабантуй» журналы һәм «Татарстан яшьләре» газетасы призларына оештырыла торган бәйге нәтиҗәләре буенча сайланачак та инде. «Сабантуй»га шулай итеп ике яшьтәге үсмерләр «эләкте», – дип аңлатма бирде Татарстан Республикасы Көрәш федерациясе башкарма директоры Равил Хәйруллин.

Әлеге ярышларда 13-14 һәм 15-16 яшьлек малайлар бил алышсалар да, махсус карар 2006 елгы, ягъни 12 яшьлек ике спортчы да келәмгә кертелгән иде. Чистай командасы өчен чыгыш ясаган Рушан Билалов һәм Казаннан Инсаф Ногманов республика дәрәҗәсендәге ярышларда беренче тапкыр катнашкан. Призлы урыннарга лаек булмасалар да, келәм исен тоеп, яшьтәшләренең уңышларын күреп , киләчәк бәйгеләрнең җиңүчесе булу максатын куеп кайтып китте яшь батырлар.

Инсаф Ногманов: «Мин Казанның Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге 2 нче гимназиясендә 5 нче сыйныфта укыйм. Тренерыбыз Николай Васильевич Крылов бик таләпчән, атнасына 3 тапкыр көрәш белән шөгыльләндерә. Без сыйныфтан 5 кеше көрәш түгәрәгенә йөрибез, үзем исә тагын бассейнга барырга да вакыт табам. Әлеге ярышта, кызганыч, призлы урын алып булмады, икенче әйләнештә узган елгы чемпионга оттырдым…»

Сүз уңаеннан, беренче чирканчыкны балалар гына алмады бу ярышларда. Оештыручылар һәм хөкемдарлар да беренче тапкыр 500 гә якын көрәшче катнашкан бәйге уздыру тәҗрибәсен үзләштерделәр. Көрәш дөньясында күп еллар кайнаган шәхесләр дә «Бу кадәр көрәшче җыелган ярышны хәтерләмим», «Рекордлы сан бу!» дип кабатлап торды. «Беренче көнне бу кадәр көрәшче белән нишләп бетәрбез инде, дип куркуга калган идек, – дип сөйләде тәҗрибәле хөкемдар Миннерахман Вакказов та. – Шөкер, ерып чыктык! Балалар белән эшләүнең өстенлекләре булышты. Алар бит келәмгә вакыт сузарга да, үзара сөйләшмичә, гадел рәвештә көчлерәкне ачыкларга дип чыга».

Көрәш сөючеләрнең игътибар иткәне бардыр: яшьләр һәм зурлар арасындагы әйдәп баручы командалар төрле. Зурларда Әлмәт, Зәй, Теләче, Яңа Савин кебек районнар алдынгы урыннарда булса, яшьләр арасында Мамадыш (быел — чемпион!), Балтач, Түбән Кама командалары лидерлыкны үз кулларында тота. Тик әлеге командаларның яшь көрәшчеләрнең балигълык яшенә җиткәч нәтиҗәләре сүлпәнәя. Бу уңайдан тәҗрибәле тренер Ринат Гайнетдиновның фикере игътибарга лаек: «Егет кешене көрәшкә бәләкәйдән үк бирү яклы түгелмен. Чөнки алар беренче мәлләрдә ярышларга ныклап әзерләнеп йөриләр, кызыксынулар да көчле. Аннары исә сүлпәнәяләр. Мәсәлән, 6-7 яшьтән көрәшкән малай 18 яшьләрдә инде көрәшне ташларга мөмкин. Шәхсән үзем улым Ришатны 12 яшьтән көрәшкә йөртә башлаган идем. Шөкер, әле һаман да көрәшә. Кечкенә вакытта аларны сыгылмалылыкларын арттыру өчен гимнастика, җиңел атлетика кебек төрләргә бирергә кирәк, дип саныйм». Бу киңәш күбрәк ата-аналарга караса да, көрәш җәмәгатьчелеге, көрәш үсеше өчен җаваплы кешеләр колакларына киртләп куя ала.

Көрәш – татар халкының йөзек кашы, дигән гыйбарәнең мәгънәсе нәкъ менә кечкенәләрнең ярышларын караганда ныграк ачыла, мөгаен. Беренчедән, мәйданга чыккан егетләрнең физик әзерлекләре югары, икенчедән, уңышка ирешер өчен берничә талпыныш кирәклеге ачыклана, димәк, рухи ныклык, максатчанлык сыйфатлары ныгый. Кечкенә яшьтән үк шул юнәлештә эш алып барылса, татар милләтенең киләчәге өчен борчыласы юк.

Гомумән, яшьләрнең келәмдә көрәшүләрен карау үзе бер рәхәтлек бирә. Күп кеше яшь көрәшчеләрнең ихлас һәм гадел булуларын ассызыклый. Татарстан беренчелеге әлеге фикерне тагын бер кат раслады.

Илназ Фазуллин
Ринат Нәҗметдинов фотолары

Финал алышлары: видео һәм фоторепортаж

Җиңүчеләр исемлеге

Алабугада көрәш беренчелеге тәмамланды /җиңүчеләр исемлеге/

Бүген Алабуга шәһәрендә яшүсмерләр арасында көрәш буенча Татарстан республикасы беренчелеге тәмамланды.

Исегезгә төшерәбез, әлеге ярышта җиңү яулаган яшь батырлар март аенда Казанда узачак Россия беренчелегендә көч сынашачаклар.

Җиңү яулаган командалар һәм көрәшчеләр исемлеге түбәндә:

Алабугада “Сабантуй” журналы призларына көрәш бәйгесе уза. Бүген — финал! /жеребьевка/

Бүген Алабуга шәһәрендә яшүсмерләр арасында көрәш буенча Татарстан республикасы беренчелеге дәвам итә. Ярышларның икенче көнендә төп җиңүчеләр — финалистлар — үзара ярышып, чемпионнарны ачыклаячак. Исегезгә төшерәбез, әлеге ярышта җиңү яулаган яшь батырлар март аенда Казанда узачак Россия беренчелегендә катнашу хокукына ия булачаклар.

Ярышларның икенче көненә кадәр барып җиткән көрәшчеләрнең исемлеге түбәндә:

Сүз уңаеннан, Татарстан республикасының беренчелеге күп еллар дәвамында «Сабантуй» журналы редакциясе белән берлектә оештырыла. Әлеге ярышлардан фото һәм видеорепортаж шушы көннәрдә сайтыбызда урын алачак. Күзәтеп барыгыз!

«Сабантуй» журналы яшь көрәшчеләрне Алабугада җыйды /жеребьевка/

Бүген Алабугада Татарстан Республикасының көрәш федерациясе һәм «Сабантуй» балалар журналы редакциясе призларына оештырыла торган яшүсмерләр арасында көрәш турниры уза. Бәйгегә 34 команда килгән, барлыгы 500гә якын яшь көрәшче җыелган. Ярышлар ике көн дәвам итәчәк. Бүген — бәйгенең беренче көне, ә иртәгә финал ярышлары узачак. 

Алабугада узучы Көрәш буенча Татарстан Республикасы яшүсмерләр арасында беренчелектә 2002-2003 һәм 2004-2005 елларда туган яшүсмерләр бил алышачак.

Беренче әйләнеш жеребьевкасы түбәндә:

Айдар Метшин: «Түбән Кама – Татарстан көрәшчеләре остаханәсе”

Түбән Камада ирекле көрәш буенча кече яшьтәге егетләр арасында Бөтенроссия турниры узды. Чара ел саен меценат, билгеле Татарстан спортчысы Ленар Гаянов һәм “М7” компаниясе бүләкләренә үткәрелә.

“Ярыш” спорткомплексы үз келәмендә Төмән, Оренбург, Ульян өлкәләреннән, Удмуртия, Чуашия, Марий Элдан 25 команда – 450 катнашучыны җыйды. Россия регионнарыннан беренче тапкыр Дагыстан, Кабар-Балкардан, Ханты-Мансийск үзидарәле төбәгеннән көрәшчеләр катнашты. Якын чит илләрдән кунаклар – Казакстан һәм Үзбәкстан спортчылары да бар иде.

Чараны ачканда шәһәр мэры Айдар Метшин Түбән Камада балалар һәм яшүсмерләр спорты, сәламәт яшәү рәвеше программалары үсешенә бик зур игътибар бирелүен искәртте. “Шәһәрнең ярты гасырлык тарихында ирекле көрәш гел алдынгы спорт төрләре рәтендә булды. Бу еллар эчендә безнең тренерлар илледән артык Советлар Союзы һәм Россия спорт осталарын тәрбияләгән. Бүген дә республиканың бу төр буенча иң мөһим турнирлары нәкъ менә бездә уза. Югары дәрәҗәләрне дә без яулап киләбез. Түбән Каманы Татарстанның көрәшчеләре остаханәсе дип, курыкмый әйтергә була”.

Сүзләрен исбатлап, Айдар Метшин Түбән Кама спорт мәктәбе шәкерте Евгений Лапшовка мактау билгесе һәм Халыкара классындагы спорт остасы таныклыгын тапшырды.

Татарстан көрәшчеләренең өстенлеге, олимпиадага баглаган өметләре турында ТР Спорт көрәше федерациясе президенты, ТР Муниципаль берәмлекләр советы рәисе, СССР спорт остасы Әкъзам Гобәйдуллин да әйтеп узды. “2013 елда Ленар Гаязов тарафыннан үткәрелгән әлеге турнир ел саен киңлекләрен арттыра, халыкара статусына менеп бара. Бүген безнең бурычыбыз – ирекле көрәш үсеше темпын киметмәскә. Россиядә безнең көрәшчеләр үз исемен булдырды инде. Алга таба дөньякүләм һәм олимпия биеклегенә юл тотарга кирәк”, — дип белдерде ул.

Ике көн дәвамында 2005-2007 елгы егетләр 17 авырлык категориясендә көч сынашты. Медаль һәм кубоклардан тыш, барлык катнашучылар акчалата бүләкләр дә алды. Һәр авырлык категориясендә төрле регион яки ил катнашучысы басып тору әлеге спорт төренең традицияләре саклану, аның бүген дә үсеш алуын дәлилли. Гомумкоманда хисабы буенча беренчелеккә Татарстан Республикасы чыкты.

«Манзара» премиясенең җиңүчесе билгеле!

Җыр сәнгате һәм көрәшне нәрсә берләштерә? Җавап бер — «Манзара » премиясе.

«Пирамида» сәхнәсендә узган чарада жырчыларга премия тапшырылды, ә Сабантуй батырлары иң көчле көрәшчене ачыклады.

23 спортчы арасындагы ярышта җиңүче — Раил Нургалиев (Теләче)! Аңа 100000 сумлык бүләк тапшырылды.

Икенче урында калган Фирдүс Зәйнуллин — 60000, өченче урында калган Раил Заһретдинов һәм Фәрхәт Фәйзуллин 30000 сум акчалата премия белән буләкләнделәр.

Әлеге ссылкага басыгыз: бәйге ФОТОларын карагыз!

«Манзара» премиясенең киләчәге нинди булыр: бу ссылка аша УКЫ!